1

Jak wybrać żarówkę?

Jeszcze do niedawna tradycyjne żarówki oświetlały każde pomieszczenie w mieszkaniu i domu. Teraz zastępują je energooszczędne świetlówki, halogeny i żarówki LED. Wybór nie jest łatwy, a opisy na etykietach wpędzają laika w zakłopotanie. Jaką żarówkę wybrać żeby cieszyć się odpowiednim światłem w każdym pomieszczeniu i oszczędzać na rachunkach za energię elektryczną?

Oświetlenie elektryczne, które dla nas jest czymś naturalnym, powstało dość niedawno, bo dopiero 132 lata temu. Pierwowzór dzisiejszej żarówki został stworzony w laboratorium w Menlo Park, a zespołem jego wynalazców kierował Thomas A. Edison. Technologia nie była skomplikowana: umieszczony w szklanej bańce wolframowy drut pod wpływem prądu nagrzewał się i zaczynał świecić.

Co ciekawe, wynalazek Edisona przeszedł tylko nieznaczne modyfikacje, żeby stać się dzisiejszą żarówką tradycyjną. Ta technologia odchodzi powoli do lamusa, ustępując miejsca nowym żarówkom energooszczędnym. Przyczyną nie jest niski popyt, a unijne prawo, które stopniowo ogranicza sprzedaż energochłonnych tradycyjnych żarówek. Co wybrać zamiast nich?

Tradycyjna żarówka

Żarówka tradycyjna to lampa żarowa, która świeci dzięki rozżarzonemu, nagrzanemu do bardzo wysokiej temperatury żarnikowi wykonanemu w wolframu. Umieszczony jest on w szklanej bańce, wypełnionej obojętnym gazem lub próżnią, dzięki czemu wolfram nie utlenia się pod wpływem wysokiej temperatury. Jeszcze niedawno w ofercie były żarówki matowe i przezroczyste, ale te pierwsze – najbardziej energochłonne – zostały już wycofane ze sprzedaży, zgodnie z regulacjami unijnymi. Z biegiem czasu, ze sprzedaży mają zniknąć także żarówki przezroczyste: w 2009 z rynku zostały wycofane żarówki o mocy większej niż 100 W, w 2010 żarówki 75-watowe, w 2011 60-watowe. Decyzje UE są związane z energochłonnością tradycyjnych żarówek i ograniczeniem emisji dwutlenku węgla do atmosfery.
Specjalnym rodzajem żarówek tradycyjnych są żarówki z reflektorem, czyli odbłyśnikiem, który pozwala skierować jej światło na wybrany obszar lub obiekt.

Świetlówka (żarówki energooszczędne)

Zasada działania świetlówek różni się od zasady działania tradycyjnych żarówek. Świetlówka jest rodzajem lampy wyładowczej. Luminofor, którym jest pokryta, emituje światło dzięki wyładowaniu w mieszaninie par rtęci. Świetlówki nie posiadają żarnika wykonanego z wolframu. Klasyczna świetlówka składa się rurek wygiętych w kształcie litery „U”. Niektóre są zamknięte w szklanej bańce, dzięki czemu imitują tradycyjną żarówkę.

Świetlówki można podzielić na zintegrowane i niezintegrowane. Pierwsze są przystosowane do użycia od razu po zakupie, mogą zastąpić tradycyjne żarówki, mają wbudowany statecznik i gwint, natomiast świetlówki niezintegrowane wymagają użycia statecznika elektronicznego lub magnetycznego. Inny podział każe dzielić świetlówki na kompaktowe i liniowe. Kompaktowe są zamiennikami tradycyjnych żarówek, liniowe – podłużne, w kształcie rury – służą po podświetlania większych powierzchni, np. biurowych. Podstawową zaletą świetlówek jest energooszczędność, w porównaniu z tradycyjną żarówką emitującą taką samą ilość światła zużywają aż do 80% mniej prądu. Są też bardzo trwałe, święcą od 6 do 15 tys. godzin.

Cleoni

Żarówki halogenowe

Są to żarówki, w których bańce znajduje się halogen, najczęściej jod. Dzięki reakcji, jaka zachodzi między nim a wolframem, żarówka jest w stanie świecić dużo jaśniej niż tradycyjna. Żarówki halogenowe działają 2-5 razy dłużej niż tradycyjne, świecą równomiernie, ich światło nie słabnie z czasem. Większość z nich posiada tak zwany odbłyśnik, który pozwala skierować wiązkę światła na wybrany obiekt, obszar pomieszczenia. Halogeny do działania wymagają niskiego napięcia, ale na szczęście obecnie nie ma problemu, żeby kupić żarówkę wyposażoną w specjalny transformator, który umożliwia jej działanie przy standardowym napięciu domowym 230 V.

Obecnie produkuje się ulepszone żarówki halogenowe zgodne z wymogami UE, w których znajduje się dodatkowo w ksenon albo powłoka odbijająca promienie podczerwone IRC. Te ostanie pozwalają na zaoszczędzenie energii nawet o 45%.

Żarówki LED

Technologia LED, czyli podświetlane diody elektroluminescencyjne, jest dość nowa i jeszcze niedawno kojarzyła się wyłącznie z niewielkimi świecącymi lampkami w sprzęcie RTV i AGD. Od jakiegoś czasu diody LED pozwalają też na oświetlanie większych pomieszczeń. Jest to najbardziej trwały rodzaj oświetlenia (diody LED działają do 50 tys. godzin). Do tego są energooszczędne (zużywają podobną ilość energii co świetlówki). Jeszcze niedawno w ofercie były wyłącznie diody niskonapięciowe (6 V, 12 V i 110 V), obecnie standardem są diody ze znormalizowanymi przyłączami, które pracują przy standardowym, domowym napięciu 230 V. Żarówki LED odporne na wstrząsy, wyłączanie i włączanie, nie nagrzewają się. Niektóre z nich emitują światło kolorowe.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>